Toegankelijkheidswet website: is jouw site verplicht?

De toegankelijkheidswet geldt voor jouw website waarschijnlijk niet, tenzij je er een online dienst of een transactie op aanbiedt. Heb je een webshop, een boekingsmodule of een klantaccount, dan val je er wel onder. Een puur informatieve site zonder online verkoop of interactieve dienst valt er in beginsel buiten. Dat is het hele verhaal in drie zinnen.

Ik bouw websites voor ondernemers in Noord-Nederland, veel in de bouw, en sinds de zomer van 2025 krijg ik hier bijna wekelijks vragen over. Meestal komen mensen binnen in lichte paniek, omdat een bureau ze een mail heeft gestuurd met de boodschap dat elke website nu verplicht toegankelijk moet zijn. Dat klopt niet, en dat scheelt de meesten een hoop zorgen. Voor de goede orde: ik ben geen jurist en dit is geen juridisch advies, dus bij twijfel raadpleeg je de officiële bron of een jurist. Wat ik hieronder doe, is de reikwijdte eerlijk uitleggen, want juist daar gaat bijna alle Nederlandse content over dit onderwerp de mist in.

Geldt de toegankelijkheidswet voor mijn website?

De vraag "is mijn website verplicht toegankelijk" is met een korte beslisboom prima te beantwoorden. Loop de stappen hieronder rustig langs. Zodra je op een punt "ja" antwoordt en niet onder de micro-uitzondering valt, is je site in beginsel verplicht om aan de toegankelijkheidseisen te voldoen.

1. 1Kan een bezoeker via je site iets kopen, boeken of bestellen? Denk aan een webshop, een afspraken- of reserveringsmodule of een online betaling. Zo ja, dan val je er waarschijnlijk onder.
2. 2Kan een bezoeker op je site een account aanmaken of inloggen op een persoonlijke omgeving? Ook dat telt als een online dienst.
3. 3Bied je een dienst aan die specifiek onder de wet valt, zoals online bankieren, telecom, vervoer en ticketing, e-books of audiovisuele media? Zo ja, dan geldt de wet.
4. 4Is je site puur informatief, dus alleen uitleg over wat je doet, foto's van je werk en een telefoonnummer of contactformulier, zonder online transactie? Dan val je er in beginsel buiten.
5. 5Ben je een micro-onderneming die uitsluitend diensten aanbiedt, dus minder dan tien medewerkers en hoogstens twee miljoen euro omzet of balanstotaal? Dan ben je vrijgesteld, ook als je wel online verkoopt.

De meeste vakbedrijven en kleine ondernemers komen na deze vijf stappen uit op "niet verplicht". Een timmerman met een nette site die zijn werk laat zien en waar je hem kunt bellen, valt er niet onder. Een webshop in bouwmaterialen valt er wel onder. Het scharnierpunt is steeds hetzelfde: doe je online zaken, of laat je alleen zien wie je bent.

Wat is een brochurewebsite en waarom valt die er buiten?

Een brochurewebsite is precies wat het woord zegt: een digitale folder. Je vertelt wat je doet, in welke regio je werkt, je laat foto's van projecten zien, misschien een paar reviews, en onderaan staat je telefoonnummer en een contactformulier. Er wordt niets verkocht, er is geen kassa, geen inlog, geen boekingssysteem. De bezoeker leest, krijgt een gevoel bij je bedrijf en pakt vervolgens de telefoon of stuurt een mail. Dat is voor het overgrote deel van de ondernemers die ik spreek precies wat een site moet doen.

De toegankelijkheidswet richt zich op consumentgerichte producten en diensten, niet op elke pagina die online staat. Een contactformulier is in de ogen van de wet geen online dienst in de zin die de verplichting activeert, het is een manier om contact te leggen. Daarom valt een informatieve site zonder transactie er in beginsel buiten. Dit is meteen het punt waarop je de paniekverhalen kunt herkennen. Als een tekst beweert dat iedereen met een website nu moet voldoen, dan is de reikwijdte niet begrepen. In de bredere afweging over wat een goede site voor je moet doen, heb ik eerder een checklist voor een website van een bouwbedrijf op een rij gezet.

Wanneer valt je website wel onder de European Accessibility Act?

Zodra er een online transactie of een interactieve consumentendienst op je site zit, kom je in beeld. De European Accessibility Act, in Nederland uitgewerkt in de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten, noemt onder meer webshops en e-commerce, online bankieren, telecom, vervoer en ticketing, e-books en audiovisuele media. Voor een gewone ondernemer komt het praktisch neer op drie situaties.

• Een webshop of andere manier om online af te rekenen, van een losse verkooppagina tot een volledige e-commerce omgeving.
• Een boekings- of reserveringsmodule waarmee klanten zelf een afspraak, tijdslot of dienst vastleggen.
• Een klantaccount of inlogomgeving waar mensen gegevens beheren of eerdere bestellingen terugzien.

Belangrijk detail voor webshops: de hele klantreis moet toegankelijk zijn, niet alleen de voorkant. Een mooie productpagina die iedereen kan gebruiken, maar een afrekenstap waar je met een schermlezer of alleen met het toetsenbord niet doorheen komt, voldoet niet op het moment dat het er echt toe doet. Val je onder de wet, dan kijk je dus naar het hele pad van productpagina tot betaalbevestiging.

De uitzondering voor micro-ondernemingen: diensten tegenover producten

Hier gaat vrijwel iedereen de mist in, dus ik zet het scherp neer. Een micro-onderneming is een bedrijf met minder dan tien werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens twee miljoen euro. Aan beide voorwaarden moet je voldoen. Voor deze groep maakt de wet een onderscheid dat veel bureaus overslaan, namelijk het verschil tussen diensten en producten.

Bied je als micro-onderneming diensten aan, dan ben je volledig vrijgesteld. Ook met een webshop of boekingsmodule geldt de verplichting dan niet voor je. Bied je producten aan, dan ligt het anders: micro-ondernemingen die producten op de markt brengen zijn niet volledig vrijgesteld, maar voor hen gelden lichtere verplichtingen, waaronder soepeler regels rond de documentatieplicht. Het verschil zit dus niet in je omvang alleen, maar in de vraag of je een dienst of een product levert. De meeste dienstverleners, van een adviesbureau tot een aannemer met een online offerteaanvraag, vallen als micro-onderneming buiten de boot van de verplichting. Twijfel je of jouw aanbod als dienst of als product telt, dan is dat precies het soort vraag waarvoor je de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel of een jurist raadpleegt.

Wat betekent WCAG 2.1 AA in de praktijk?

De norm achter de wet is WCAG 2.1 niveau AA, via de Europese standaard EN 301 549. Dat klinkt technischer dan het is. WCAG staat vol met richtlijnen, maar in de dagelijkse praktijk komt het neer op een handvol dingen die een site gewoon fatsoenlijk bruikbaar maken voor iedereen. Ik loop de belangrijkste met je langs in gewone taal.

• Voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond, zodat mensen met een lichte visuele beperking je tekst kunnen lezen.
• Alles bedienbaar met het toetsenbord, dus zonder dat een muis nodig is om door menu's, knoppen en formulieren te komen.
• Alt-teksten bij afbeeldingen, zodat een schermlezer kan voorlezen wat er op een foto of icoon staat.
• Formuliervelden met echte labels, zodat duidelijk is wat er in elk veld moet, ook als je niet ziet hoe het is opgemaakt.
• Geen informatie die alleen met kleur wordt overgebracht, dus niet enkel een rood veld om een fout aan te geven zonder tekst erbij.
• Video met ondertiteling, zodat de inhoud ook zonder geluid te volgen is.

Wat opvalt als je deze lijst leest, is dat het geen exotische techniek is. Het is gewoon goed gebouwd. Een site die hieraan voldoet werkt beter voor iedereen, ook voor de bezoeker zonder beperking die op een klein telefoonscherm in de felle zon naar je openingstijden zoekt.

De toegankelijkheidsverklaring: wat hoort erbij?

Val je onder de wet, dan hoort er een toegankelijkheidsverklaring bij. Dat is een pagina op je site waarin je uitlegt hoe je dienst aan de toegankelijkheidsregels voldoet. Je zet erin welke norm je aanhoudt, in hoeverre je eraan voldoet en waar bezoekers terechtkunnen als iets toch niet werkt. Zet die verklaring op een plek waar mensen hem makkelijk vinden, bijvoorbeeld in de footer, net als je privacyverklaring en algemene voorwaarden.

De verklaring is geen formaliteit die je even wegklikt. Toezichthouders gebruiken hem als eerste ingang om te beoordelen of je serieus met toegankelijkheid bezig bent. Val je er niet onder, bijvoorbeeld omdat je een informatieve site hebt of een vrijgestelde micro-onderneming bent, dan heb je zo'n verklaring niet nodig. Het hoort bij de verplichting, niet bij elke website.

Waarom je een toegankelijke website ook zonder verplichting wilt

Ook als je er wettelijk buiten valt, is een toegankelijke site gewoon een betere site. Een aanzienlijk deel van de mensen heeft een beperking van tijdelijke of blijvende aard. Volgens het CBS ervaart ongeveer een op de acht Nederlanders van twaalf jaar en ouder een matige of ernstige beperking in zien, horen of bewegen, en dat aandeel loopt op met de leeftijd. Elke bezoeker die je site niet kan gebruiken, is een aanvraag die je misloopt.

Er is een tweede reden die minder met wetgeving en meer met opdrachten te maken heeft. Veel van wat een site toegankelijk maakt, maakt hem ook beter vindbaar. Nette koppen, alt-teksten bij afbeeldingen, duidelijke linkteksten en een logische structuur zijn precies de dingen waar zoekmachines op letten. Een toegankelijke site presteert doorgaans beter in Google, en tegenwoordig ook in de AI-antwoorden die steeds vaker boven de zoekresultaten verschijnen. Je bouwt dus niet alleen voor de mens met een schermlezer, maar ook voor de crawler die je pagina moet begrijpen. Dat een site gevonden moet worden en moet overtuigen, is een thema dat ik vaker aansnijd, onder meer in het stuk of je als vakman een website nodig hebt.

Hoe test je je huidige website op toegankelijkheid?

Je kunt een eerste indruk krijgen zonder een euro uit te geven. Geen enkele geautomatiseerde test vangt alles, maar ze halen de grofste problemen er wel uit en geven je een gevoel voor waar je staat. Ik gebruik zelf een combinatie van een paar gratis middelen.

• Navigeer je eigen site eens volledig met alleen het toetsenbord, met de tab-toets en enter. Kom je overal, en zie je steeds waar je bent? Zo niet, dan heb je meteen je eerste actiepunt te pakken.
• Draai een gratis contrastchecker over je kleuren, zodat je ziet of tekst en achtergrond genoeg van elkaar verschillen.
• Gebruik een browserextensie voor toegankelijkheid of de ingebouwde controle in de ontwikkelaarsgereedschappen van je browser, die ontbrekende labels en alt-teksten opspoort.
• Zet een schermlezer aan, bijvoorbeeld de voorleesfunctie die standaard op je telefoon of computer zit, en luister of je site logisch wordt voorgelezen.

Deze checks vervangen geen volledige audit, maar ze laten je binnen een uur zien of je site fatsoenlijk in elkaar zit of dat er echt werk aan de winkel is. Val je onder de wet, dan is een grondiger onderzoek verstandig. Val je er niet onder, dan gebruik je dezelfde checks gewoon om je site beter te maken.

Wie houdt toezicht op de toegankelijkheidswet?

Het toezicht is in Nederland per sector verdeeld. Voor e-commerce en elektronische communicatie ligt het bij de Autoriteit Consument en Markt, voor producten bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, voor e-books en audiovisuele media bij het Commissariaat voor de Media, en voor financiële diensten bij de Autoriteit Financiële Markten. Voor een gewone webshop is de ACM dus je aanspreekpunt.

Toezichthouders kunnen handhaven, en bij overtredingen zijn boetes mogelijk. Over de exacte hoogte doe ik hier bewust geen uitspraak, want de bedragen die in veel blogs rondgaan zijn niet terug te vinden in een officiële staatsbron. Voor bestaande diensten en lopende contracten geldt bovendien een overgangstermijn tot 28 juni 2030, zodat je niet van de ene op de andere dag alles hoeft te hebben omgebouwd. De actuele stand houd je het beste bij via de officiële uitleg op de pagina over de nieuwe toegankelijkheidswet van Digitale Overheid.

Wat ik doe als ik een website bouw

Als ik een site bouw, houd ik de toegankelijkheidsbasis er standaard in, of de wet nu op je van toepassing is of niet. Voldoende contrast, nette koppen, echte labels bij formulieren, alt-teksten bij afbeeldingen en een opbouw die met het toetsenbord te bedienen is. Dat kost me nauwelijks extra tijd als je het vanaf het begin goed doet, en het levert je een site op die voor iedereen werkt en beter gevonden wordt. Achteraf een bestaande site verbouwen kost altijd meer moeite dan hem meteen goed neerzetten.

Val je onder de wet, met een webshop of een boekingsmodule, dan gaan we een stap verder en zorgen we dat de hele klantreis klopt en dat er een nette toegankelijkheidsverklaring bij staat. Val je er niet onder, dan bouw ik dezelfde degelijke basis, gewoon omdat het een betere site oplevert. Wil je weten hoe ik dat concreet aanpak, dan lees je meer op de pagina over een website laten maken. En blijf je twijfelen of de regels op jouw situatie van toepassing zijn, raadpleeg dan de officiële bron of een jurist, want dit blog geeft uitleg, geen juridisch advies.