Starten in de bouw1 okt 2026·3 min lezen

VCA halen als zzp'er: B-VCA of VOL-VCA?

App me je situatie, dan zeg ik waar ik zou beginnen.Stuur een appje →

Als zzp'er die als onderaannemer werkt bij een VCA-gecertificeerd bedrijf, heb je VOL-VCA nodig. Word je ingeleend als tijdelijke kracht, dan is B-VCA in principe voldoende. Beide diploma's zijn tien jaar geldig. Het is geen wettelijke plicht, maar een eis van je opdrachtgever, en zonder diploma kom je op veel bouwplaatsen niet binnen.

Welk VCA-diploma heb je nodig als zzp'er?

De SSVV, de stichting achter VCA, is er duidelijk over. Het diploma VOL-VCA is bedoeld voor operationeel leidinggevenden en voor zzp'ers die als onderaannemer bij een VCA-gecertificeerd bedrijf werken (bron: SSVV, VOL-VCA). Als zzp'er draag je namelijk zelf de verantwoordelijkheid voor je veiligheid, en daar hoort het hogere niveau bij.

Verhuur je je als tijdelijke medewerker, op basis van een inspanningsverplichting, dan heb je volgens de SSVV niet per se VOL-VCA nodig en is B-VCA in principe voldoende. Werk je als intercedent of leidinggevende bij een uitzendbureau, dan is VIL-VCU het juiste diploma.

DiplomaVoor wieGeldig
B-VCA (basisveiligheid)Iedereen die risicovol werk doet of in een risicovolle omgeving werkt, ook ingeleende zzp'ers10 jaar
VOL-VCAOperationeel leidinggevenden en zzp'ers die als onderaannemer bij een VCA-bedrijf werken10 jaar
VIL-VCUIntercedenten en leidinggevenden bij uitzendorganisatiesZie SSVV
Bron: SSVV (vca.nl), stand oktober 2026. Check bij twijfel altijd wat je opdrachtgever vraagt.

Is VCA verplicht voor een zzp'er in de bouw?

Wettelijk niet. VCA is een certificeringssysteem voor veilig werken, geen wet. Maar bedrijven die zelf VCA-gecertificeerd zijn, moeten aantonen dat hun onderaannemers ook veilig werken, en dat doen ze door een VCA-diploma te eisen. Voor B-VCA geldt: als je bij een VCA-gecertificeerd bedrijf gaat werken, is het diploma verplicht (bron: SSVV, B-VCA).

Werk je alleen voor particulieren, dan vraagt niemand naar je VCA. Wil je ook voor aannemers, installatiebedrijven of industrie werken, dan is het diploma vaak de toegangskaart. Daarom raad ik starters die als onderaannemer willen beginnen aan om het in hun eerste maanden te halen, en niet te wachten tot een opdracht erom vraagt.

VCA halen als zzp'er: zo gaat het

  1. 1Vraag je opdrachtgevers welk diploma ze eisen. Meestal is dat VOL-VCA voor een zzp'er.
  2. 2Kies een examencentrum dat door de SSVV is erkend. Je kunt kiezen voor alleen een examen of een cursus met examen.
  3. 3Bereid je voor met het lesmateriaal of een cursus, afhankelijk van hoe bekend je al bent met veiligheidsregels.
  4. 4Doe het examen bij het examencentrum en bewaar je diplomagegevens, want opdrachtgevers vragen ernaar.
  5. 5Zet de vervaldatum in je agenda: na tien jaar doe je opnieuw examen.

De kosten verschillen per examencentrum en per vorm, dus ik noem hier bewust geen bedrag. Vergelijk een paar erkende aanbieders en neem de kosten mee in je startinvestering. In het rekenbestand bij het ondernemingsplan voor je bouwbedrijf staat er een regel voor.

Laat zien dat je VCA hebt

Aannemers die een onderaannemer zoeken, scannen op drie dingen: je werk, je verzekering en je VCA. Een startersite die dat in één oogopslag laat zien, levert je eerder een telefoontje op.

Bekijk de startersite →App me

VCA-diploma op je website als zzp'er

Een VCA-diploma dat niemand ziet, levert je geen opdracht op. Zet het op je site, bij je diensten en in je footer, samen met je verzekering en je KVK-nummer. Aannemers die een onderaannemer zoeken, scannen precies op die drie dingen. Hoe je de rest van je site inricht als je net begint, staat in je eerste klanten als startende zzp'er in de bouw.

Werk je met VCA ook als onderaannemer, dan krijg je te maken met btw verleggen en de vraag naar een G-rekening. Wat daarvan voor jou geldt, staat in G-rekening en btw verleggen in de bouw.

Veelgestelde vragen

Welk VCA-diploma heb ik nodig als zzp'er?

Als zzp'er die als onderaannemer bij een VCA-gecertificeerd bedrijf werkt, heb je VOL-VCA nodig. Word je ingeleend als tijdelijke kracht op basis van een inspanningsverplichting, dan is B-VCA volgens de SSVV in principe voldoende. Vraag bij twijfel wat je opdrachtgever eist.

Hoe lang is een VCA-diploma geldig?

Een VCA-diploma is tien jaar geldig. Daarna moet je opnieuw examen doen om het te verlengen. Zet de vervaldatum in je agenda, want een verlopen diploma telt voor een opdrachtgever als geen diploma.

Is VCA verplicht voor een zzp'er in de bouw?

Wettelijk niet. VCA is een eis van opdrachtgevers die zelf VCA-gecertificeerd zijn. Werk je alleen voor particulieren, dan vraagt niemand ernaar. Wil je als onderaannemer voor aannemers of installatiebedrijven werken, dan is het diploma meestal een voorwaarde.

Wat is het verschil tussen B-VCA en VOL-VCA?

B-VCA is basisveiligheid voor iedereen die risicovol werk doet. VOL-VCA is het hogere niveau voor operationeel leidinggevenden en zzp'ers die als onderaannemer zelf verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid. Beide zijn tien jaar geldig.

Kan ik VCA halen zonder cursus als zzp'er?

Ja, bij veel erkende examencentra kun je alleen het examen doen en jezelf voorbereiden met het lesmateriaal. Heb je weinig ervaring met veiligheidsregels op de bouwplaats, dan is een cursus met examen vaak de veiligere keuze.

Lees ook

Bespreek je project

Vertel me kort waar je mee bezig bent, dan maak ik je een vrijblijvend aanbod op maat.